Anne van der Meiden viert 80e verjaardag in Hattem

 

 

Geloven in een God die niet bestaat

Lezing Klaas Hendrikse

 

De meeste mensen zijn grootgebracht met het idee dat geloven in God min of meer automatisch betekent dat je ook gelooft dat God bestaat.

Maar in meerderheid hebben ze dat allang losgelaten, of twijfelen ze eraan. Mijn boodschap is dat je niet hoeft te geloven dat God bestaat om in God te kunnen geloven. Wat mij betreft is het niet-bestaan van God geen beletsel maar een voorwaarde om in God te geloven en om predikant te kunnen zijn; ik ben een gelovige atheïst en een atheïstische dominee.

Ik zal mijn atheïstische positie nader toelichten en proberen om enig zicht te scheppen in de mist die rond het woord bestaan hangt.

 Met de bijbel in de hand geef ik atheïsten gelijk –God bestaat niet- wijs ik met een beschuldigende vinger naar de kerk, en beweer ik dat wat in kerken God wordt genoemd een historisch misverstand is: die God heeft nooit bestaan. De meeste kerken zijn gebouwd op een heidens fundament.

Daarna wordt het wat vriendelijker en zal ik toelichten wat ik versta onder “geloven in een God die niet bestaat”. Dat heeft meer te maken met leven dan met godsdienst. De oorspronkelijke betekenis van het woord geloven is vertrouwen, en dat doe je, net als leven, op basis van verzamelde ervaring. God kan – hoeft niet - het woord zijn waarmee je die ervaringen benoemt. Als je dat doet, kan het alleen in de eerste persoon enkelvoud: wie uit ervaring over God spreekt, spreekt niet over God, maar over zijn eigen God. Met bijbelse steun benoem ik God als “wat meetrekt met mensen die onderweg zijn”. Daarom zeg ik dat God niet bestaat, maar gebeurt, of gebeuren kàn. Daar zijn mensen voor nodig, zonder mensen is God nergens. Dat houdt God ook met beide benen op de grond als “iets wat groter is dan wij maar er zonder ons niet kan zijn”.

 

Bij voldoende spreektijd wordt het einde zelfs vrolijk en hoopvol:

Er is nog toekomst voor de kerk, dank zij het atheïsme!

Portret

laas Hendrikse (Groot-Ammers, 1947) groeide op in een niet-gelovig gezin in de Alblasserwaard.

Hij studeerde aan Nijenrode en werkte ruim 10 jaar in het bedrijfsleven. Als kind was hij al geïntrigeerd door het geloof van mensen om hem heen. Thuis was hem duidelijk gemaakt dat God niet bestaat. Maar waarom deden anderen dan alsof hij wel bestaat en putten ze daar zelfs kracht uit? Het was hem al vroeg duidelijk dat je die vraag niet kunt afdoen met: “ze laten zich maar wat wijsmaken, allemaal onzin!”

Hij raakte zijn kinderlijke verwondering niet kwijt, en ging in 1977 theologie studeren. In 1984 werd hij predikant in Zierikzee, later ook in Middelburg.

Zijn onthulling in verschillende media, dat hij niet gelooft dat God bestaat, bezorgde hem landelijke bekendheid als “de atheïstische dominee”.

In november 2007 verscheen zijn boek “Geloven in een God die niet bestaat”, waarvan inmiddels (juni ’08) acht drukken zijn verschenen.

De reacties zijn, zoals verwacht, uiteenlopend. Voor de een is hij een valse profeet die de christelijke traditie verkwanselt en in de kerk niet thuishoort, voor de ander is hij iemand die hardop zegt wat velen denken en wijst hij een weg naar de kerk van de toekomst.

 

    

Kunst, Kerst en Kitsch

Lezing Ivo de Jong

 

Ons kerstfeest heeft sterke, eeuwenoude papieren die dateren van ver voor onze jaartelling. Het christelijke kerstfeest blijkt steeds vaker een dun laagje vernis over het wellicht menselijker midwinterfeest.

Door middel van deze lezing willen we ons voorbereiden op kerst.

We doen dat door de geschiedenis ervan te onderzoeken door middel van kunst en muziek. Voor de pauze luisteren we zowel naar popmuziek als liturgische muziek. We zien zowel oude afbeeldingen als moderne, schilderijen en cartoons. Hoewel we zeker tal van interessante wetenswaardigheden zullen horen, hopen we ook zo doende onze eigen visie op dit centrale feest te kunnen verdiepen. Na de pauze volgt een eigen en eigenzinnige moderne kerstvertelling met beeld en geluid.

 

Portret

"Mijn vader komt uit het Leger des Heils en maakt zijn hele leven al muziek, mijn moeder komt uit het communistische deel van Groningen en heeft een zeer sterk rechtvaardigheidsgeloof".
Ivo de Jong (1956) is onder meer voorganger bij de NPB Velp en Lunteren en is daarnaast lid van
het landelijk bestuur van de NPB. Hij heeft een bedrijf in "rouwen en trouwen, dopen en hopen" (http://www.krik.nl) en geeft lezingen over kunst (o.a. Jan Fabre. Marc Rothko) en muziek (Shostakovich, maar ook over pop).
Voor die tijd is hij musicus, leraar, reiziger, journalist en schrijver geweest. Na zijn studie theologie, onder andere bij de Wereldraad van kerken, ging Ivo de Jong reizen en schrijven.
Bovendien is hij getrouwd en heeft hij twee kinderen.

 

 

Die Zauberflöte

Lezing Ds. Lydia Ketel

 

U wordt van harte uitgenodigd voor een avond met een uitdagend verhaal over het evenwicht tussen het feminiene en het masculiene en het signaleren van het ontbreken daarvan, aan de hand van het libretto van Mozarts beroemde opera Die Zauberflöte. De thematiek van deze prachtige opera is door Prof Dr. Tjeu van den Berk, Rooms Katholiek theoloog, her-ontdekt. Hij schreef er een spannend boek over en ik mocht een studieweek in Frankrijk met hem hierover beleven. Er ging een wereld voor me open. Alchemistische wijsheid, vrijmetselarij, de Griekse godenwereld en de verering van de Egyptische Isis en Osiris, we komen het allemaal tegen.

Tussendoor zal er af en toe via CD een aria te beluisteren zijn.

En tenslotte blijken we ook niet om Gerard Reve heen te kunnen.

De titel van mijn verhaal ontleen ik aan Die Zauberflöte:

Mann und Weib, und Weib und Mann

reichen an die Gottheit an.

 Portret

Ds. Lydia A. van Ketel was predikant in Weesp en Utrecht, de laatste 10 jaar van de Grote Kerk te Epe, Hervormde Gemeente van de Protestantse Kerk in Nederland en is per juni 2009 predikant van de Protestantse Gemeente Austerlitz.

  

De hermetische gnosis: geschiedenis en actualiteit

Lezing Prof. Dr. Roel van den Broek

 

In de eerste eeuwen van onze jaartelling gold Hermes Trismegistus als een Egyptische wijze uit de grijze Egyptische Oudheid, vergelijkbaar met de joodse Mozes of de Perzische Zarathoestra. Aan hem werd kennis van en inzicht in alle dingen toegeschreven: een groot aantal geschriften over astrologie, magie en alchemie, maar ook over religieus-filosofische onderwerpen, stond op zijn naam. In de lezing zal het vooral over de laatste categorie gaan.

 

Uitgangspunt van het hermetisch denken en geloven was de ervaring van de eenheid van het universum: God, kosmos en mens zijn op elkaar betrokken in één bezield verband. De kosmos vloeit uit God voort en wordt door hem omsloten, de mens is een product van de kosmos en heeft zo deel aan het goddelijke. In de Middeleeuwen en vooral in de Renaissance hebben de hermetische geschriften grote invloed gehad. In onze tijd winnen ze opnieuw aan betekenis, omdat fundamentele hermetische opvattingen wonderwel met moderne wetenschappelijke inzichten blijken samen te gaan. Ze kunnen ook een bijdrage leveren aan de revisie van de traditionele christelijke opvattingen over de schepping en de mens.

 

De religieus-filosofische hermetische geschriften zijn in het Nederlands vertaald:

Corpus Hermeticum. Ingeleid, vertaald en toegelicht door R. van den Broek & G. Quispel, 5^de druk, Amsterdam: In de Pelikaan, 2003;

Asclepius. De volkomen openbaring van Hermes Trismegistus, Ingeleid, vertaald en toegelicht door G. Quispel, Amsterdam: In de Pelikaan, 1996 (2^de druk verschijnt in 2008);

Hermes Trismegistus: Inleiding, Teksten, Commentaren, door R. van den Broek, Amsterdam: In de Pelikaan, 2006.

 

Portret

Roelof van den Broek (1931) was hoogleraar Geschiedenis van het  Christendom aan de Universiteit Utrecht. Na zijn pensionering was hij zeven jaar rector van het Opleidingsinstituut voor Vrijzinnig Pastoraat en daarna enkele jaren voorzitter van de Stichting Opleidingsinstituut.

Hij is specialist op het gebied van de antieke gnosis en het Hermetisme, waarover hij veel gepubliceerd heeft. Zijn laatste boek:

Hermes Trismegistus: Inleiding, Teksten, Commentaren, Amsterdam, 2006.

 

 

 

 

Genieten, een kunst en een kunde

Lezing Drs. Rinus van Warven

  

De zin van het leven valt misschien wel samen met de smaak van een taartje. De zin van het leven is niet eens veel groter dan het toetsenbord van een piano. Als we Winnie-de-Poeh mogen geloven dan valt de zin van het bestaan samen met het lekkerste wat er is, namelijk honing. Misschien heeft Winnie, de grootste filosoof aller- tijden, het wel beter begrepen dan alle andere filosofen van de wereld.  

Het is niet voor niets dat de verhouding tussen het geestelijke en het lichamelijke, het hemelse en het aardse, het spirituele en het materiele, het mannelijke en het vrouwelijke in alle grote verhaaltradities een van de onderwerpen bij uitstek is. Het gaat in de wereld van de religie in ieder geval over deze verhouding.

Volgens de Amerikaanse rabbijn Harold Kushner zijn wij allemaal kinderen van de moderne westerse beschaving die naar zijn zeggen uit twee wortels voortkomt: een Griekse en een joods-christelijke. ‘We hebben zowel de Griekse liefde voor genot geërfd als de bijbelse ambivalentie ten aanzien daarvan.’

Een van de levensopdrachten die de moderne mens heeft is het creëren van een pleasure-dome, een plaats waar mensen van zichzelf, elkaar, kortom van het leven kunnen genieten. Het is een plek waar mensen kunnen ontdekken dat het genieten van de innerlijke, vredige kwaliteit van leven een onnoemlijke meerwaarde heeft boven de uiterlijke oorlog der tegenstrijdigheden.

 

 

Portret

Drs. Rinus van Warven (53) is religie-journalist. Hij studeerde theologie met een specialisatie pastorale psychologie en cultuurfilosofie in Kampen. Hij werkt parttime als therapeut en ‘vrijzinnig’ pastor en parttime als journalist. Hij krijgt dagelijks te maken met zogeheten zingevingvragen, crisisinterventie, relatiecounseling, stervens-begeleiding en rouwverwerking. Als journalist verzorgt hij een levensbeschouwelijk radioprogramma bij Omroep Gelderland, is redacteur en uitgever van enkele tijdschriften. Verder houdt hij wekelijks lezingen over tal van onderwerpen. 

  

 

 

 “De Kracht van het Nu” naar Eckhart Tolle

Lezing Mevrouw Drs. Lilyberth Lugt

 

Het moment van het NU wordt vaak ervaren als een doorgangs-moment:

Namelijk vanuit ons verleden (gisteren of decennia terug) naar “de toekomst”.

In dit doorsnee contact met het NU, blijven we zo met onze aandacht beperkt binnen het kader van onze denkstroom, in de ratio, en ook binnen onze eigen verlangens en plannen, gedreven als we zijn door……?

Op deze laatste vraag geeft Eckhart Tolle antwoord in zijn baan-brekende boek 

 

“De kracht van het NU”.

 

Hij toont de weg om vanuit de (vaak onbewuste) privé-ideeënwereld te komen, naar innerlijke ruimte, rust en overzicht, om zo de schepping in al zijn volheid te kunnen beleven.

Daar zullen we geen conflicten en frustraties, eenzaamheid en fragmentatie ervaren, maar we ontwaken tot volledig contact met de goddelijke wereld, waar wij deel van zijn, aldus Tolle.

De weerbarstige praktijk om dit bewustzijn in onszelf te openen, ondersteunt hij met herkenbare voorbeelden en doeltreffende oefeningen.

Tijdens deze lezing zullen we daarnaast aandacht schenken, aan nieuwe ontwikkelingen op het gebied van brein-functioneren, zodat we ook daar Tolles theorie en praktijk een duidelijke plek kunnen geven.

 

Portret

Lilyberth Lugt was werkzaam als historicus. Via volwasseneneducatie geconfronteerd met de innerlijke barrières, die mensen op hun ontwikkelingspad tegenkomen, werd zij psychotherapeut. Van daaruit is zij tevens verbonden aan verschillende onderwijsinstellingen.

  

 

 

 

 

Levenkring vrijzinnige geloofsgemeenschap NPB Hattem

o.l.v. Ds. Foekje Dijk

 

Maandagochtend aanvang 10.00 uur

 

12 oktober 2009

9 november 2009

7 december 2009

25 januari 2010

1 maart 2010

12 april 2010

 

 

 

Leerkring vrijzinnige geloofsgemeenschap NPB  Hattem

o.l.v. Ds. Foekje Dijk

 

 

Dinsdagavond aanvang 19.30 uur

 

13 oktober 2009

10 november 2009

8 december 2009

26 januari 2010

2 maart 2010

13 april 2010

 

Naar aanleiding van verschillende (bijbel)teksten zullen zeker meer – en ook meest uiteenlopende – onderwerpen aan de orde komen.